بره موم:

بره موم یا همان چسب زنبور عسلBee glue ، ماده ای رزینی چسبناک است که زنبور عسل آن را از روی درختان و گیاهان جمع آوری کرده و از آن معمولا برای چسباندن اجزای داخلی کندو به هم استفاده می کنند. این ماده توسط بعضی از درختان مثل کاج و تبریزی و غیره تراوش می شود. زنبور عسل در ساعات اولیه روز، عمدتاً صبح ها این ماده را به وسیله آرواره ها و پاهای خود از درختان جدا می کند و به سبد گرده منتقل کرده و به کندو     می آورد. معمولا زنبورهای کارگر مسن تر بیشتر بره موم جمع آوری می کنند. در بین نژادهای مختلف زنبور عسل از نظر مقدار جمع آوری بره موم اختلاف شدیدی وجود دارد؛ نژاد قفقازی بیشتر از سایر نژادها بره موم جمع آوری می کند. مقدار بره موم جمع آوری شده توسط هر کلنی تا حدودی بستگی به عوامل و شرایط فصلی دارد. معمولا زنبورها در پاییز بره موم بیشتری جمع آوری می کنند. یک کلنی زنبور عسل سالانه به طور متوسط حدود 150 تا 200 گرم بره موم جمع آوری می کند. ترکیبات بره موم:  بره موم ترکیبات شیمیایی پیچیده ای دارد و رنگ آن از خرمایی سبز تا خرمایی قرمز متفاوت است. در دمای معمولی نرم و چسبنده و در دمای پایین سخت و شکننده می باشد. در 83 درجه سانتی گراد ذوب می شود، مزه اش تلخ است، بوی شدیدی دارد و خیلی چسبناک است. در آب غیر محلول و در الکل حل می شود.

 ترکیبات شیمیائی ساده و احتمالی بره موم شامل :

1 موم 30%
2 زرین و بالزام 55%
3 روغن های فرار 10%
4 گرده گل 5%

حداقل 180 نوع ترکیب مختلف در بره موم شناخته شده است که شامل :

ردیف

گروه های تشکیل دهند ترکیبات

نوع ترکیبات

1 ففونوئیدها ، استرها ، فنولیک اسید ها صمغ ها
2 موم زنبور عسل مومها و اسید های چرب
3 مواد فرار چربی های ضروری
4 پروتئین ها 16) اسید آمینه آزاد بیشتر از یک درصد آرژینین و پروتئین با گرده هم46 درصد کل مواد)
5 مواد آلی و معدنی 41ماده معدنی در حد ناچیز ، آهن و روی کمی بیشتر از حود معمول ، ستونها ، الکتونها ، کوبینونها ، استروئیدها ، اسید بنزوئیک و ویتامین ها ، قندها

مهمترین محتویات دارویی فعال در بره موم فلاونوییدها و فلاون ها می باشند که فلاونوییدها نقش بسیار مهمی را در رنگ دانه های گیاهان بازی

می کنند که مهم ترین آنها 75 دی هیدروکسی فلاون می باشد.  نقش فلاونوییدها در فعالیت بیولوژیکی بره موم اثبات شده است.

 

حداقل 38 نوع فلاونوییدها در بره موم شناسایی شده که شامل:

گالانگلن، کامنپرول، کورستین، پینوسمبرین، پینو بانکسین می باشند.

برخی از فنولیک ها شامل :

سینامیک الکل ، سینامیک اسید ، وانیلین ، بنزیل الکل ، بنزوییوک اسید ، کافییوک و فرولیک اسید می باشد.  عامل اصلی خاصیت میکروب کشی بره موم کافییک اسید می باشد .

مصارف بره موم توسط زنبوران عسل:

1- تنگ کردن و کوچک کردن سوراخ پرواز ) به منظور جلوگیری از غوار کنودو وهمچنوین جلووگیری از سرما و شرایط نامساعد محیط می باشد.)

2- ترمیم شکستگی ها و منافذ کندو .

3- صیقل دادن سطح کندو .

4- صیقل دادن شان ها و سلول های شان .

5- محکم کردن محل اتصال قاب ها .

6- – مومیائی کردن موجودات بزرگ که در کندو می میرند و زنبور عسل نمی تواند آنها را به بیرون از کندو منتقل کند .

7- ضد عفونی کردن ته حجرهها برای تخم گذاری ملکه .

مصارف بره موم توسط انسان:

1- بره موم خاصیت باکتری کشی دارد . Antibacterial effect عصاره الکلی بره موم تهیه می شود و برای تهیه داروهای مختلف از آن استفاده

می شود .

2- بره موم خاصیت قارچ کشی دارد Fungicidal properties از این خاصیت برای درمان امورا قارچی بکار می رود .

3- برای درمان زخمهای داخلی و سوختگیهای سطحی استفاده می شود . به همین دلیل به صور شربت، پماد و قرص استفاده می شود .

4- – در درمان ناشنوائی نتایج خوبی داشته است .

5- در داندانپزشکی به عنوان یک ماده بی حس کننده مصر می شود .

6- – یکی از مصار غیر پزشکی بره موم استفاده به عنوان جف دهنده می باشد .

به دلیل فعالیت قوی قدر میکروبی بره موم اغلب به عنوان یک آنتی بیوتیک طبیعی شناخته می شود.

به طور کلی قدر طبیعی بره موم به میزان زیادی در سلامت انسان موثر است که شامل:

1-مبارزه علیه عفونتها و آلودگی ها در تمام قسمتهای بدن

2- – تحریک و تقویت سیستم ایمنی بدن .

3- تسکین و درمان آلودگی های دهان و گلو .

4- به همخوردگی مزاجی پوست شامل پسوریازیس ، آکنه(جوش صورت) و لکهای صورت را درمان می کند .

5- ضدعفونی کردن مجاری ادراری .

6- در زخمهای باز با عفونت ها مبارزه می کند .

7- با عوامل ایجاد سرما خوردگی و آنفلوانزا مبارزه می کند .

مصارف تجاری ، بازرگانی بره موم:

مهم ترین مصارف تجاری بره موم به عنوان مکمل در رژیم های غذایی و مواد دارویی می باشد. بره موم در اشکال مختلف قرصها ( بدون تغییر یا ترکیب با دیگر مواد به عنوان مثال گرده، ژل رویال، تولیودات خارج کندو ) وشربتها ، کپسول ها ، کرمهای پوست ، شامپوها ، برق لب ، خمیر داندان ، دهان شویه ها ، صابون ها ، آدامس ها و غیره استفاده می شود . شربتها و قرص ها به عنوان درمان معمول برای گلو دردها استفاده شده و شربتها اغلب در معالجه زخم های دهان، گلو و جوش های پوستی بکار می رود.  فعالیت های ضد اکسیدانی، ضد میکروبی و ضد قارچی بره موم سبب ایجاد فرصت هایی در فن آوری مواد غذایی می شود. در ژاپن مصرف بره موم به عنوان یک نوع نگهدارنده مواد غذایی در ماهی های منجمد مجاز شناخته شده است. بره موم و عصاره آن با داشتن خاصیت ضد اکسیدانی و ضد میکروبی خود به عنوان یک نگهدارنده مفید در صنایع غذایی عمل می کنند. مهم ترین کشورهای تولید کننده بره موم شامل : چین، برزیل، آمریکا، استرالیا، اروگوئه، آرژانتین، کانادا، نیو زالند، اتریش ، بلغارستان، دانمارک، فرانسه، آلمان ، اسپانیا و روسیه هستند. اصلی ترین مصرف کننده بره موم ژاپن است.

 نحوه استخراج، تهیه و نگه داری بره موم:

بیش ترین روش رایج تولید بره موم در دنیا استفاده از توری با جنس پلاستیک نرم یا شبکه پلاستیکی نرم می باشد. جنس برخی از این شبکه ها به صورت یکبار مصرف بوده و به راحتی پس از تولید بره موم بر روی این شبکه ها، می توان ابتدا آنها را فریز کرده و سپس به مناطق مورد نظر ارسال کرد.

سایر روش ها تولید و استخراج بره موم در دنیا عبارتند از:

1 – استقرار پوشش های مختلف بر روی قاب ها.

2 – روش رولندبل .

3- روش دریچه ورودی کاذب .

1- استقرار پوشش های مختلف بر روی قابها :

یک از متداول ترین روش های تولید بره موم محسوب می گردد. تنها تفاوت موجود بین تولید کنندگان بره موم در بکارگیری این روش را می توان در اختلاف سلیقه برای انتخاب جنس پوشش مورد استفاده جست و جو کرد. رایج ترین پوشش های مورد استفاده عبارتند از: پوشش از جنس توری معمولی، پوشش از جنس توری پلاستیکی، پوشش شبکه ای پلاستیکی نرم، پوشش از جنس فیبر یا میکا

2- روش استفاده از تله رولندبل:

تله رولندبل تخته های است شیار دار که بر روی طبقی که قبلا در ابعاد تخته، توخالی شده است. به وسیله گیره هایی متصل شده و زنبوران عسل برای جلوگیری از ورود سرما و احیاناً نور، شیارهای تخته را با بره موم پر می کنند. یکی از ویژگی های مهم این تله متحرک بودن آن می باشد به طوری که به راحتی پس از پر شدن شیارها با بره موم، بدون باز کردن درب کندو می توان تله شیار دار پر شده از بره موم را برداشته و تله دیگری جایگزین آن نمود.

 3- روش استفاده ازدریچه ورودی کاذب:

این روش کاملا متمایز از سایر روش ها تولید بره موم بوده و مشابه تله گرده است. دریچه ورودی کاذب جعبه ای است مکعب مستطیل با شاخک هایی در طرفین، این شاخک ها محل نصب شدن جعبه کاذب در جلوی دریچه پرواز کندو می باشد. زنبوران عسل در فصول سرد سال برای جلوگیری از ورود سرما و یا دشمنان طبیعی اقدام به مسدود کردن یا تنگ کردن دریچه ورودی می نمایند. مهم ترین مزایای این روش، تولید بره موم بدون باز کردن درب کندو می باشد. به طور کلی در تمام روش های فوق بعد از استخراج بره موم، جهت نگهداری بره موم از روش فریز کردن استفاده می شود .